ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ

 

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ

1. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಗ್ಗೆ

• ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಯಿತು.
• ರಾಜಧಾನಿ: ಬೆಂಗಳೂರು.
• ಭಾಷೆ: ಕನ್ನಡ (ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ).
• ಗಡಿಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಲಂಗಾಣ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ತಮಿಳುನಾಡು, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇರಳ.
• ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: 191,791 ಚ.ಕಿ.ಮೀ (ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ 5.83%).
• ಜನಸಂಖ್ಯೆ: 61,130,704 (2011 ರ ಜನಗಣತಿ).
• ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು: ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ, ಮಂಗಳೂರು, ಬೆಳಗಾವಿ.

---

2. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಚೀನತೆ

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖವು ಪಾಣಿನಿಯ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಭೂಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕದಂಬ ವಿಷ್ಣುವರ್ಮನ ಬೀರೂರು ಫಲಕಗಳು "ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಒಡೆಯ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
• ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ಪ್ರೊ.ಡಿ.ಎಲ್. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 3 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.

---

3. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಗಳು

• ಕಾಸನಗಳು: ಅಶೋಕನ ಕಲ್ಲಿನ ದಾಖಲೆಗಳು, ಕದಂಬರ ತಾಳಗುಂದ ದಾಖಲೆ, ಐಹೊಳೆ ದಾಖಲೆ.
• ನಾಣ್ಯಗಳು: ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ಕಾಲದ ಪಂಚ್ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಗಂಗರು, ಕದಂಬರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಹೊಯ್ಸಳರ ನಾಣ್ಯಗಳು.
• ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೂಲಗಳು: ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ, ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನವಿಜಯ, ಗದಾಯುದ್ಧ, ಚಾವುಂಡರಾಯ ಪುರಾಣ, ಕೆಳದಿಂರಿಪ ವಿಜಯಂ.

---

4. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು

1

ಪ್ರಾಣಿಕಾಸ್ಥಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

ಧಾರವಾಡ

1947

ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾದರಿಗಳು

2

ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

ಬೆಂಗಳೂರು

1865

ಹಳೆಯ ಅಭರಣಗಳು, ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು

3

ಅಲೋಸಿಯಮ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

ಮಂಗಳೂರು

1913

ರೋಮನ್ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಅಬಿಸ್ಸಿನಿಯಾದ ಕತ್ತಿಗಳು

4

ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ

ಬೆಂಗಳೂರು

2011

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಸ್ಥಾಪಕ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಪ್ರತಿಮೆ

5

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ

ಬೆಂಗಳೂರು

1965

ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು, ಸಾರಿಗೆ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ವಾಯುಯಾನ, ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು

6

HAL ಹೆರಿಟೇಜ್ ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ

ಬೆಂಗಳೂರು

2001

ವಿಮಾನ, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು, ಎಂಜಿನ್ ಮಾದರಿಗಳು

7

ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

ಬೆಂಗಳೂರು

-

ಜಾನಪದ ಬೊಂಬೆಗಳು, ವೇಷಭೂಷಣಗಳು, ವಾದ್ಯಗಳು

8

ಗಾಂಧಿ ಭವನ

ಬೆಂಗಳೂರು

1965

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೀವನದ ಪ್ರದರ್ಶನ

9

ಮದ್ರಾಸ್ ಸಪ್ಪರ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ & ಆರ್ಕೈವ್ಸ್

ಬೆಂಗಳೂರು

1979

ಮದ್ರಾಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗ್ರೂಪ್ನ ಇತಿಹಾಸ

10

ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ಬ್ರೇನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ

ಬೆಂಗಳೂರು

-

ಮಾನವ ಮೆದುಳಿನ ಮಾದರಿಗಳು

---

5. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ.
• 1842 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಮ್ರೋಸ್ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೈ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಯಿತು.
• ಡಾ. ಪದ್ಚಯ್ಯ ಅವರು 1974 ರಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಣಸಗಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದರು.

---

6. ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರಂಭಿಕ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದವರು.
• 4 ನೇ ಮತ್ತು 3 ನೇ ಶತಮಾನ BCE ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳು ಮೌರ್ಯ ಮತ್ತು ನಂದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.
• ಶಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಶವು ಸುಮಾರು 3 BCE ಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.

---

7. ಬನವಾಸಿಯ ಕದಂಬರು (ಕ್ರಿ.ಶ 325 - ಕ್ರಿ.ಶ 540)

• ಕದಂಬರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ರಾಜವಂಶ.
• ಮಯೂರಕರ್ಮನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
• ಕಾಕುಸ್ತವರ್ಮನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು.
• ಕದಂಬರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಶಿಖರ, ರಂದ್ರ ಪರದೆಯ ಕಿಟಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

---

8. ತಲಕಾಡಿನ ಗಂಗರು (ಕ್ರಿ.ಶ 350 - ಕ್ರಿ.ಶ 999)

• ಗಂಗರು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ತಲಕಾಡನ್ನು ಆಳಿದರು.
• ಕೊಂಗಣಿವರ್ಮ ಮಾಧವ ಗಂಗರ ರಾಜವಂಶದ ಮೊದಲ ದೊರೆ.
• ಗಂಗರು ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗಳ ಪೋಷಕರು.
• ಶ್ರೀಪುರುಷನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಗ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು.

---

9. ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರು (ಕ್ರಿ.ಶ 500 - ಕ್ರಿ.ಶ 757)

• ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಒಂದೇ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ರಾಜವಂಶ.
• 1ನೇ ಪುಲಕೇಶಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾಪಕ.
• ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು.
• ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಬಾದಾಮಿ ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಐಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

---

10. ಮಲ್ಹೇಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು (ಕ್ರಿ.ಶ 735 - ಕ್ರಿ.ಶ 973)

• ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಾತನ ರಾಜಮನೆತನದವರು.
• ದಂತಿದುರ್ಗ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ.
• ಅಮೋಘವರ್ಷ I ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು.
• ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸನಾಥ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

---

11. ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು (ಕ್ರಿ.ಶ 973 - ಕ್ರಿ.ಶ 1189)

• ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
• ತೈಲಪ II ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ.
• ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ VI ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಮಹಾನ್ ರಾಜ.
• ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಲಲಿತ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

---

12. ಹೊಯ್ಸಳರು (ಕ್ರಿ.ಶ 1026 - ಕ್ರಿ.ಶ 1343)

• ಹೊಯ್ಸಳರು ದ್ವಾರಸಮುದ್ರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳಿದರು.
• ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ.
• ಹೊಯ್ಸಳರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ, ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

---

13. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (ಕ್ರಿ.ಶ 1336 - ಕ್ರಿ.ಶ 1646)

• ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕರು.
• ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾನ್ ರಾಜ.
• ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

---

14. ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರು (ಕ್ರಿ.ಶ 1761 - ಕ್ರಿ.ಶ 1947)

• ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ III ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾನ್ ಆಡಳಿತಗಾರ.
• ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತು.

---

15. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣ

• ಗಾಂಧಿಯ ಪೂರ್ವ ಯುಗ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಉದಯ.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣವು 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

---

ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದರೆ ತಿಳಿಸಿ.

10:06pm

continue please

10:09pm

ನೀವು ಕೇಳಿದಂತೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಮುಂದಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ:

---

16. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಂತರ

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (ಕ್ರಿ.ಶ 1336 - ಕ್ರಿ.ಶ 1646)

• ಸ್ಥಾಪನೆ: ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕರಾಯರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

• ರಾಜಧಾನಿ: ಹಂಪಿ (ವಿಜಯನಗರ).

• ಮುಖ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರು:

  • ಹರಿಹರ I: ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ.
  • ಬುಕ್ಕರಾಯ I: ಹರಿಹರನ ಸಹೋದರ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ.
  • ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ: ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾನ್ ರಾಜ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪೋಷಕ.
  • ಅಚ್ಯುತದೇವರಾಯ: ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ತಮ್ಮ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ.

• ವಿಜಯಗಳು:

  • ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಗಳು.
  • ಒರಿಸ್ಸಾ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
  • ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು.

• ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

  • ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ: ಹಂಪಿ, ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಾಲಯ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯ, ಹಜಾರ ರಾಮ ದೇವಾಲಯ.
  • ಸಾಹಿತ್ಯ: ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಗತಿ.
  • ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ: ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರ, ನಾಣ್ಯಗಳು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು.

• ಪತನ:

  • 1565 ರಲ್ಲಿ ತಾಲಿಕೋಟೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ, ಅಹಮದ್ನಗರ, ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಬೀದರ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತು, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಅವನತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು.

---

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಂತರದ ಕಾಲ

• ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು:

  • 14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ.
  • ಬಿಜಾಪುರ, ಅಹಮದ್ನಗರ, ಗೋಲ್ಕೊಂಡ, ಬೀದರ್ ಮತ್ತು ಬೆರಾರ್ ಸುಲ್ತಾನರಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು.

• ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳು:

  • ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ್ ಸ್ಥಾಪಕ.
  • ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ್ II ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಡಳಿತಗಾರ.
  • ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೌಜಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು.

• ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕುತುಬ್ ಶಾಹಿಗಳು:

  • ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುಲಿ ಕುತುಬ್ ಶಾಹ್ ಸ್ಥಾಪಕ.
  • ಮಹಮ್ಮದ್ ಕುಲಿ ಕುತುಬ್ ಶಾಹ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಡಳಿತಗಾರ.
  • ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕಾ ಮಸೀದಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು.

• ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರು:

  • ಆಸಫ್ ಜಾಹಿ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ.
  • ನಿಜಾಮ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್ ಆಸಫ್ ಜಾಹ್ I ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಡಳಿತಗಾರ.
  • ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕೋಟೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು.

---

17. ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರು

ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ III (ಕ್ರಿ.ಶ 1799 - ಕ್ರಿ.ಶ 1868)

• ಆಯುಕ್ತರ ನಿಯಮ:

  • ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಯುಕ್ತರ ನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
  • 1831 ರಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

• ದಿವಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಗತಿ:

  • ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್, ಲೂಯಿಸ್ ರೈಸ್, ಮತ್ತು ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಿವಾನರು.
  • ಕೃಷಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
  • ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ.

• ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯ:

  • 1857 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗವಹಿಕೆ.
  • ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ, ಮತ್ತು ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು.

---

18. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಉದಯ

• ಗಾಂಧಿಯ ಪೂರ್ವ ಯುಗ:

  • ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ, ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್, ಮತ್ತು ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್ ರವರ ಪ್ರಭಾವ.
  • ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬಹಿಷ್ಕಾರ, ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳುವಳಿ.

• ಗಾಂಧಿ ಯುಗ:

  • ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟ.
  • 1920 ರಲ್ಲಿನ ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ, 1930 ರಲ್ಲಿನ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಮತ್ತು 1942 ರಲ್ಲಿನ ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳುವಳಿ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣ

• ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆ:

  • ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ.
  • 1948 ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನ.

• ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ:

  • ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು: ಹಾರ್ದಿಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ, ಕುವೆಂಪು, ಮತ್ತು ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ.
  • 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣ.

• ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ:

  • ಮಿಲ್ಲರ್ ಸಮಿತಿ ವರದಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಚಳುವಳಿ.
  • ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು.
  • ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.

---

19. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಲೋಕನ

ಕ್ರಿ.ಪೂ 250 - ಕ್ರಿ.ಶ 240

ಶಾತವಾಹನರು

ಸಿಮುಕ, ಗೌತಮಿಪುತ್ರ

ಧರಣಿಕೋಟಾ

ಕ್ರಿ.ಶ 325 - ಕ್ರಿ.ಶ 540

ಬನವಾಸಿಯ ಕದಂಬರು

ಮಯೂರಶರ್ಮ, ಕಾಕುಸ್ತವರ್ಮ

ಬನವಾಸಿ

ಕ್ರಿ.ಶ 325 - ಕ್ರಿ.ಶ 1004

ತಲಕಾಡಿನ ಗಂಗರು

ಮಾಧವ, ದುರ್ವಿನಿತ

ತಲಕಾಡು

ಕ್ರಿ.ಶ 500 - ಕ್ರಿ.ಶ 757

ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರು

ಮಂಗಳೇಶ, 2ನೇ ಪುಲಕೇಶಿ

ಬಾದಾಮಿ

ಕ್ರಿ.ಶ 757 - ಕ್ರಿ.ಶ 973

ಮಲ್ಹೇಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು

ಕೃಷ್ಣ I, ಅಮೋಘವರ್ಷ I

ಮಲ್ಹೇಡ್

ಕ್ರಿ.ಶ 973 - ಕ್ರಿ.ಶ 1189

ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು

ತೈಲಪ II, ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ VI

ಕಲ್ಯಾಣ

ಕ್ರಿ.ಶ 1026 - ಕ್ರಿ.ಶ 1343

ಹೊಯ್ಸಳರು

ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ, ಬಲ್ಲಾಳ II

ದ್ವಾರಸಮುದ್ರ

ಕ್ರಿ.ಶ 1336 - ಕ್ರಿ.ಶ 1646

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ

ಹರಿಹರ, ಬುಕ್ಕ, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ

ಹಂಪಿ

ಕ್ರಿ.ಶ 1761 - ಕ್ರಿ.ಶ 1947

ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರು

ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ III

ಮೈಸೂರು

---

20. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳು

ಕದಂಬರಿಂದ ಹೊಯ್ಸಳರವರೆಗೆ

• ಕದಂಬರು: ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ರಾಜವಂಶ, ಬನವಾಸಿ ರಾಜಧಾನಿ.
• ಗಂಗರು: ತಲಕಾಡು ರಾಜಧಾನಿ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗಳ ಪೋಷಕರು.
• ಚಾಲುಕ್ಯರು: ಬಾದಾಮಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜಧಾನಿ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಗತಿ.
• ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು: ಮಲ್ಹೇಡ್ ರಾಜಧಾನಿ, ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸನಾಥ ದೇವಾಲಯ.
• ಹೊಯ್ಸಳರು: ದ್ವಾರಸಮುದ್ರ ರಾಜಧಾನಿ, ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ.

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಂತರ

• ವಿಜಯನಗರ: ಹಂಪಿ ರಾಜಧಾನಿ, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗ.
• ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು: ಬಿಜಾಪುರ, ಅಹಮದ್ನಗರ, ಗೋಲ್ಕೊಂಡ, ಬೀದರ್ ಮತ್ತು ಬೆರಾರ್ ಸುಲ್ತಾನರು.
• ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳು: ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ್ ಸ್ಥಾಪಕ, ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೌಜಾ.
• ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕುತುಬ್ ಶಾಹಿಗಳು: ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುಲಿ ಕುತುಬ್ ಶಾಹ್ ಸ್ಥಾಪಕ, ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕಾ ಮಸೀದಿ.

ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರು

• ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ III: ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾನ್ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ.
• ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯ: 1857 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ, ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣ

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಉದಯ: ಗಾಂಧಿಯ ಪೂರ್ವ ಯುಗ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಯುಗ.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣ: ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ, ಮಿಲ್ಲರ್ ಸಮಿತಿ ವರದಿ.

---

ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದರೆ ತಿಳಿಸಿ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸ

1. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಗ್ಗೆ

• ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾರತದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.
• ರಾಜಧಾನಿ: ಬೆಂಗಳೂರು.
• ಭಾಷೆ: ಕನ್ನಡ (ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ).
• ಗಡಿಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಲಂಗಾಣ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ತಮಿಳುನಾಡು, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇರಳ.
• ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: 191,791 ಚ.ಕಿ.ಮೀ (ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ 5.83%).
• ಜನಸಂಖ್ಯೆ: 61,130,704 (2011 ರ ಜನಗಣತಿ).
• ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು: ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ, ಮಂಗಳೂರು, ಬೆಳಗಾವಿ.

---

2. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಚೀನತೆ

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖವು ಪಾಣಿನಿಯ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
• ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಭೂಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕದಂಬ ವಿಷ್ಣುವರ್ಮನ ಬೀರೂರು ಫಲಕಗಳು "ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಒಡೆಯ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
• ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ಪ್ರೊ.ಡಿ.ಎಲ್. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 3 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.

---

3. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಗಳು

• ಕಾಸನಗಳು: ಅಶೋಕನ ಕಲ್ಲಿನ ದಾಖಲೆಗಳು, ಕದಂಬರ ತಾಳಗುಂದ ದಾಖಲೆ, ಐಹೊಳೆ ದಾಖಲೆ.
• ನಾಣ್ಯಗಳು: ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ಕಾಲದ ಪಂಚ್ ಮಾರ್ಕ್ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಗಂಗರು, ಕದಂಬರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಹೊಯ್ಸಳರ ನಾಣ್ಯಗಳು.
• ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೂಲಗಳು: ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ, ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನವಿಜಯ, ಗದಾಯುದ್ಧ, ಚಾವುಂಡರಾಯ ಪುರಾಣ, ಕೆಳದಿಂರಿಪ ವಿಜಯಂ.

---

4. ಕರ್ನಾಟಕದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು

1

ಪ್ರಾಣಿಕಾಸ್ಥಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

ಧಾರವಾಡ

1947

ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾದರಿಗಳು

2

ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

ಬೆಂಗಳೂರು

1865

ಹಳೆಯ ಅಭರಣಗಳು, ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು

3

ಅಲೋಸಿಯಮ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

ಮಂಗಳೂರು

1913

ರೋಮನ್ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಅಬಿಸ್ಸಿನಿಯಾದ ಕತ್ತಿಗಳು

4

ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ

ಬೆಂಗಳೂರು

2011

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಸ್ಥಾಪಕ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಪ್ರತಿಮೆ

5

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ

ಬೆಂಗಳೂರು

1965

ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು, ಸಾರಿಗೆ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ, ವಾಯುಯಾನ, ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು

6

HAL ಹೆರಿಟೇಜ್ ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ

ಬೆಂಗಳೂರು

2001

ವಿಮಾನ, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು, ಎಂಜಿನ್ ಮಾದರಿಗಳು

7

ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ

ಬೆಂಗಳೂರು

-

ಜಾನಪದ ಬೊಂಬೆಗಳು, ವೇಷಭೂಷಣಗಳು, ವಾದ್ಯಗಳು

8

ಗಾಂಧಿ ಭವನ

ಬೆಂಗಳೂರು

1965

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೀವನದ ಪ್ರದರ್ಶನ

9

ಮದ್ರಾಸ್ ಸಪ್ಪರ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ & ಆರ್ಕೈವ್ಸ್

ಬೆಂಗಳೂರು

1979

ಮದ್ರಾಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗ್ರೂಪ್ನ ಇತಿಹಾಸ

10

ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ಬ್ರೇನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ

ಬೆಂಗಳೂರು

-

ಮಾನವ ಮೆದುಳಿನ ಮಾದರಿಗಳು

---

5. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ.
• 1842 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಮ್ರೋಸ್ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಿಂಗಸೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೈ ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಯಿತು.
• ಡಾ. ಪದ್ಚಯ್ಯ ಅವರು 1974 ರಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಣಸಗಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದರು.

---

6. ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರಂಭಿಕ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದವರು.
• 4 ನೇ ಮತ್ತು 3 ನೇ ಶತಮಾನ BCE ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳು ಮೌರ್ಯ ಮತ್ತು ನಂದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.
• ಶಾತವಾಹನ ರಾಜವಂಶವು ಸುಮಾರು 3 BCE ಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.

---

7. ಬನವಾಸಿಯ ಕದಂಬರು (ಕ್ರಿ.ಶ 325 - ಕ್ರಿ.ಶ 540)

• ಕದಂಬರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ರಾಜವಂಶ.
• ಮಯೂರಕರ್ಮನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
• ಕಾಕುಸ್ತವರ್ಮನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು.
• ಕದಂಬರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಶಿಖರ, ರಂದ್ರ ಪರದೆಯ ಕಿಟಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

---

8. ತಲಕಾಡಿನ ಗಂಗರು (ಕ್ರಿ.ಶ 350 - ಕ್ರಿ.ಶ 999)

• ಗಂಗರು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ತಲಕಾಡನ್ನು ಆಳಿದರು.
• ಕೊಂಗಣಿವರ್ಮ ಮಾಧವ ಗಂಗರ ರಾಜವಂಶದ ಮೊದಲ ದೊರೆ.
• ಗಂಗರು ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗಳ ಪೋಷಕರು.
• ಶ್ರೀಪುರುಷನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಗ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು.

---

9. ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರು (ಕ್ರಿ.ಶ 500 - ಕ್ರಿ.ಶ 757)

• ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಒಂದೇ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ರಾಜವಂಶ.
• 1ನೇ ಪುಲಕೇಶಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥಾಪಕ.
• ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು.
• ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಬಾದಾಮಿ ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಐಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

---

10. ಮಲ್ಹೇಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು (ಕ್ರಿ.ಶ 735 - ಕ್ರಿ.ಶ 973)

• ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಾತನ ರಾಜಮನೆತನದವರು.
• ದಂತಿದುರ್ಗ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ.
• ಅಮೋಘವರ್ಷ I ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು.
• ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸನಾಥ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

---

11. ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು (ಕ್ರಿ.ಶ 973 - ಕ್ರಿ.ಶ 1189)

• ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
• ತೈಲಪ II ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ.
• ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ VI ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಮಹಾನ್ ರಾಜ.
• ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಲಲಿತ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

---

12. ಹೊಯ್ಸಳರು (ಕ್ರಿ.ಶ 1026 - ಕ್ರಿ.ಶ 1343)

• ಹೊಯ್ಸಳರು ದ್ವಾರಸಮುದ್ರವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳಿದರು.
• ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ.
• ಹೊಯ್ಸಳರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ, ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

---

13. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (ಕ್ರಿ.ಶ 1336 - ಕ್ರಿ.ಶ 1646)

• ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕರು.
• ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾನ್ ರಾಜ.
• ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

---

14. ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರು (ಕ್ರಿ.ಶ 1761 - ಕ್ರಿ.ಶ 1947)

• ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ III ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾನ್ ಆಡಳಿತಗಾರ.
• ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತು.

---

15. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣ

• ಗಾಂಧಿಯ ಪೂರ್ವ ಯುಗ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಉದಯ.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣವು 1 ನವೆಂಬರ್ 1956 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

---

16. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಲೋಕನ

ಕ್ರಿ.ಪೂ 250 - ಕ್ರಿ.ಶ 240

ಶಾತವಾಹನರು

ಸಿಮುಕ, ಗೌತಮಿಪುತ್ರ

ಧರಣಿಕೋಟಾ

ಕ್ರಿ.ಶ 325 - ಕ್ರಿ.ಶ 540

ಬನವಾಸಿಯ ಕದಂಬರು

ಮಯೂರಶರ್ಮ, ಕಾಕುಸ್ತವರ್ಮ

ಬನವಾಸಿ

ಕ್ರಿ.ಶ 325 - ಕ್ರಿ.ಶ 1004

ತಲಕಾಡಿನ ಗಂಗರು

ಮಾಧವ, ದುರ್ವಿನಿತ

ತಲಕಾಡು

ಕ್ರಿ.ಶ 500 - ಕ್ರಿ.ಶ 757

ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರು

ಮಂಗಳೇಶ, 2ನೇ ಪುಲಕೇಶಿ

ಬಾದಾಮಿ

ಕ್ರಿ.ಶ 757 - ಕ್ರಿ.ಶ 973

ಮಲ್ಹೇಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು

ಕೃಷ್ಣ I, ಅಮೋಘವರ್ಷ I

ಮಲ್ಹೇಡ್

ಕ್ರಿ.ಶ 973 - ಕ್ರಿ.ಶ 1189

ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು

ತೈಲಪ II, ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ VI

ಕಲ್ಯಾಣ

ಕ್ರಿ.ಶ 1026 - ಕ್ರಿ.ಶ 1343

ಹೊಯ್ಸಳರು

ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ, ಬಲ್ಲಾಳ II

ದ್ವಾರಸಮುದ್ರ

ಕ್ರಿ.ಶ 1336 - ಕ್ರಿ.ಶ 1646

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ

ಹರಿಹರ, ಬುಕ್ಕ, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ

ಹಂಪಿ

ಕ್ರಿ.ಶ 1761 - ಕ್ರಿ.ಶ 1947

ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರು

ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ III

ಮೈಸೂರು

---

17. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳು

ಕದಂಬರಿಂದ ಹೊಯ್ಸಳರವರೆಗೆ

• ಕದಂಬರು: ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ರಾಜವಂಶ, ಬನವಾಸಿ ರಾಜಧಾನಿ.
• ಗಂಗರು: ತಲಕಾಡು ರಾಜಧಾನಿ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗಳ ಪೋಷಕರು.
• ಚಾಲುಕ್ಯರು: ಬಾದಾಮಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜಧಾನಿ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಗತಿ.
• ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು: ಮಲ್ಹೇಡ್ ರಾಜಧಾನಿ, ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸನಾಥ ದೇವಾಲಯ.
• ಹೊಯ್ಸಳರು: ದ್ವಾರಸಮುದ್ರ ರಾಜಧಾನಿ, ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ.

ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ನಂತರ

• ವಿಜಯನಗರ: ಹಂಪಿ ರಾಜಧಾನಿ, ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗ.
• ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು: ಬಿಜಾಪುರ, ಅಹಮದ್ನಗರ, ಗೋಲ್ಕೊಂಡ, ಬೀದರ್ ಮತ್ತು ಬೆರಾರ್ ಸುಲ್ತಾನರು.
• ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಗಳು: ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್ ಶಾಹ್ ಸ್ಥಾಪಕ, ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ರೌಜಾ.
• ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕುತುಬ್ ಶಾಹಿಗಳು: ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುಲಿ ಕುತುಬ್ ಶಾಹ್ ಸ್ಥಾಪಕ, ಚಾರ್ಮಿನಾರ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕಾ ಮಸೀದಿ.

ಆಧುನಿಕ ಮೈಸೂರು

• ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ III: ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾನ್ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ.
• ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯ: 1857 ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ, ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣ

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಉದಯ: ಗಾಂಧಿಯ ಪೂರ್ವ ಯುಗ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಯುಗ.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣ: ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ, ಮಿಲ್ಲರ್ ಸಮಿತಿ ವರದಿ.

---

ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದರೆ ತಿಳಿಸಿ.